Kancelaria Adwokacka Michał Ciupa i Partnerzy w Katowicach prowadzi obronę podejrzanych i oskarżonych oraz reprezentuje osoby pokrzywdzone przestępstwem. Pomagamy po zatrzymaniu, przed przesłuchaniem, po przedstawieniu zarzutów i w postępowaniu przed sądem. Przygotowujemy zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, wnioski o naprawienie szkody oraz środki zaskarżenia.

Najpierw ustalamy Twoją rolę w sprawie i czynność, która wymaga najpilniejszego działania. Pomagamy osobom z Katowic i województwa śląskiego oraz mieszkającym za granicą, których sprawa karna toczy się w Polsce.

Kiedy skontaktować się z adwokatem w sprawie karnej?

Skontaktuj się z kancelarią, jeżeli:

• masz wezwanie na Policję, do prokuratury lub sądu i potrzebujesz przygotowania do czynności;

• zatrzymano Ciebie lub bliską Ci osobę;

• przedstawiono Ci zarzuty albo skierowano przeciwko Tobie oskarżenie do sądu;

• przeprowadzono przeszukanie, zatrzymano rzeczy lub zastosowano środek zapobiegawczy;

• potrzebujesz pomocy po przemocy, groźbach, uporczywym nękaniu, oszustwie lub innym przestępstwie;

• doręczono Ci postanowienie o odmowie wszczęcia albo umorzeniu postępowania;

• masz wyrok nakazowy lub chcesz zaskarżyć inne rozstrzygnięcie.

Przy pierwszym kontakcie podaj termin przesłuchania lub rozprawy oraz datę doręczenia pisma. Zachowaj pismo, pouczenie, kopertę i potwierdzenie odbioru. W przypadku zatrzymania wskaż, jeśli je znasz, godzinę i miejsce zatrzymania oraz jednostkę prowadzącą czynności. Możliwość podjęcia pilnej pomocy potwierdzamy po ustaleniu podstawowych informacji o sprawie.

Role i uprawnienia uczestników postępowania karnego

Sam fakt wezwania na Policję nie oznacza przedstawienia zarzutów. Przed czynnością należy ustalić, w jakim charakterze osoba ma być przesłuchana. Rozróżnienie to wynika z ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, w szczególności z art. 49 § 1, art. 71 § 1–3, art. 87 § 1, art. 175 § 1, art. 177 § 1 i art. 299 § 1.

Po zatrzymaniu możesz żądać niezwłocznego kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym oraz bezpośredniej rozmowy. Masz prawo znać przyczynę zatrzymania i swoje uprawnienia, odmówić złożenia oświadczenia oraz otrzymać odpis protokołu zatrzymania (art. 244 § 2 i art. 245 Kodeksu postępowania karnego).

Co zrobić po zatrzymaniu

• Zażądaj kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym i zawiadomienia wskazanej osoby na zasadach kodeksu. Jeżeli potrzebujesz pierwszej pomocy medycznej, zgłoś to funkcjonariuszom.

• Przed podpisaniem zapoznaj się z protokołem. Zgłoś niezgodności i żądaj odnotowania swoich zastrzeżeń; prawo zgłoszenia zarzutów do treści protokołu wynika z art. 150 § 2 Kodeksu postępowania karnego.

• Przekaż kancelarii, także przez bliską osobę, znane Ci miejsce i godzinę zatrzymania oraz jednostkę prowadzącą czynności. Telefon: +48 501 407 372. Możliwość podjęcia pilnej pomocy potwierdzamy po ustaleniu podstawowych informacji.

Ustalamy podstawę i przebieg zatrzymania, kontaktujemy się z osobą zatrzymaną i wyjaśniamy znaczenie planowanych czynności. Jeżeli zachodzą podstawy, przygotowujemy zażalenie, w którym sąd bada zasadność, legalność i prawidłowość zatrzymania (art. 246 § 1 Kodeksu postępowania karnego).

Jeżeli w ciągu 48 godzin od zatrzymania osoba nie zostanie przekazana do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie, należy ją zwolnić. Po przekazaniu do sądu biegnie odrębny termin wynoszący 24 godziny na doręczenie postanowienia o aresztowaniu albo jego ogłoszenie w ustawowym trybie posiedzenia na odległość. Brak tej czynności wymaga zwolnienia. Gdy przyczyna zatrzymania ustanie wcześniej, zwolnienie powinno nastąpić natychmiast (art. 248 § 1–2 Kodeksu postępowania karnego).

Ustanowienie obrońcy przez rodzinę

Dla podejrzanego lub oskarżonego pozbawionego wolności obrońcę może ustanowić także inna osoba, dopóki nie zrobi tego sam zainteresowany. Osobę pozbawioną wolności należy o tym niezwłocznie zawiadomić (art. 83 § 1 w związku z art. 71 § 3 Kodeksu postępowania karnego). Rodzina może skontaktować się z kancelarią także wtedy, gdy nie zna jeszcze sygnatury sprawy.

Obrona przed przesłuchaniem i w postępowaniu przygotowawczym

Podejrzany ma prawo odmówić składania wyjaśnień albo odpowiedzi na poszczególne pytania bez podawania przyczyn. Nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności. Uprawnienia te nie znoszą obowiązku stawiennictwa ani poddania się czynnościom i badaniom wymaganym przez ustawę. Przed przesłuchaniem omawiamy znaczenie możliwych decyzji i zakres obowiązków procesowych (art. 74 § 1–2, art. 75 § 1 i art. 175 § 1 Kodeksu postępowania karnego).

Na żądanie podejrzanego przesłuchanie powinno odbyć się z udziałem ustanowionego obrońcy. Niestawiennictwo obrońcy nie tamuje jednak przesłuchania, dlatego informację o terminie warto przekazać kancelarii możliwie wcześnie (art. 301 Kodeksu postępowania karnego). Pomagamy również sprawdzić, czy protokół odpowiada przebiegowi czynności, oraz zgłosić potrzebne uwagi i sprostowania.
Analizujemy treść zarzutów, występujemy o dostęp do akt, oceniamy dowody i składamy wnioski o przeprowadzenie potrzebnych czynności. Dostęp do akt w postępowaniu przygotowawczym może podlegać ustawowym ograniczeniom (art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego). Po przeszukaniu lub zatrzymaniu rzeczy sprawdzamy podstawy działania organu, treść protokołu, możliwość zaskarżenia czynności i podstawy żądania zwrotu przedmiotów. Postępowanie przygotowawcze może mieć formę śledztwa albo dochodzenia; jego tryb wpływa na przebieg czynności, lecz nie odbiera podejrzanemu prawa do obrony.

Tymczasowe aresztowanie i inne środki zapobiegawcze

Tymczasowe aresztowanie może zastosować wyłącznie sąd. Wymaga ono ustawowych podstaw, w tym dowodów wskazujących na duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa, i nie przesądza o winie. Nie stosuje się go, jeżeli wystarczający jest inny środek zapobiegawczy, na przykład dozór Policji lub poręczenie majątkowe (art. 249 § 1, art. 250 § 1 i art. 257 § 1 Kodeksu postępowania karnego).

Przygotowujemy stanowisko na posiedzenie w sprawie aresztowania, zażalenia oraz wnioski o uchylenie lub zmianę środka. Analizujemy dowody i argumenty dotyczące ryzyka ucieczki, bezprawnego utrudniania postępowania oraz pozostałych podstaw wskazanych przez organ. Dokumenty dotyczące zdrowia, opieki nad bliskimi, miejsca zamieszkania i pracy wykorzystujemy, jeżeli mają znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Zastąpienie aresztowania poręczeniem majątkowym zależy od decyzji właściwego organu i spełnienia określonych w niej warunków. Samo zgromadzenie pieniędzy nie powoduje zwolnienia. Oceniamy także zasadność dalszego stosowania środka, gdy zmienia się Twoja sytuacja procesowa lub osobista.

Obrona w sprawie karnej przed sądem

Po skierowaniu sprawy do sądu analizujemy oskarżenie i materiał dowodowy oraz ustalamy stanowisko procesowe. Przygotowujemy pisma, wnioski dowodowe i pytania do świadków oraz biegłych. Sprawdzamy, czy dowody pozwalają przypisać oskarżonemu konkretny czyn i winę oraz czy przyjęto prawidłową kwalifikację prawną. Dotyczy to między innymi zarzutów związanych ze zdarzeniami drogowymi, uszkodzeniem ciała, oszustwem, kradzieżą lub przemocą domową.

W sprawach wymagających wiadomości specjalnych oceniamy kompletność i spójność opinii biegłych. Niejasności, braki albo sprzeczności mogą uzasadniać wniosek o uzupełnienie opinii, ponowne wezwanie biegłego lub powołanie innego biegłego (art. 201 Kodeksu postępowania karnego). Zastrzeżenia odnosimy do konkretnych ustaleń, metod i materiałów wykorzystanych przy sporządzaniu opinii.

Zależnie od ustaleń obrona może zmierzać do uniewinnienia, umorzenia postępowania, zmiany kwalifikacji czynu albo odpowiedniego rozstrzygnięcia o karze. Propozycję skazania bez rozprawy lub dobrowolnego poddania się karze analizujemy także pod kątem zakazów, świadczeń pieniężnych, naprawienia szkody i ograniczeń późniejszego zaskarżenia. Wyjaśniamy konsekwencje porozumienia przed podjęciem przez Ciebie decyzji.

Sprawy drogowe i ryzyko utraty pojazdu

W sprawach o wypadek drogowy lub prowadzenie pojazdu po alkoholu analizujemy przebieg zdarzenia, wyniki badań i opinie biegłych. Odrębnie oceniamy zatrzymanie prawa jazdy, zakaz prowadzenia pojazdów oraz zajęcie i ewentualny przepadek pojazdu. Odholowanie samochodu nie jest jeszcze orzeczeniem jego przepadku.

Przepisy obowiązujące od 29 stycznia 2026 r. przewidują przypadki fakultatywnego i obowiązkowego przepadku pojazdu oraz ustawowe wyjątki. Gdy pojazd w czasie czynu nie stanowił wyłącznej własności sprawcy, regulacja przewiduje nawiązkę zamiast przepadku pojazdu (art. 44b § 1, § 1a, § 5 i § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny). Sprawdzamy także datę czynu i zastosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy (art. 4 § 1 Kodeksu karnego).

Warunkowe umorzenie postępowania

Warunkowe umorzenie jest możliwe, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a sprawca nie jest karany za przestępstwo umyślne. Konieczna jest również pozytywna prognoza przestrzegania prawa wynikająca z jego postawy, właściwości i warunków osobistych i dotychczasowego życia. Instytucja ta dotyczy przestępstw zagrożonych karą nieprzekraczającą pięciu lat pozbawienia wolności (art. 66 § 1–2 Kodeksu karnego).

Warunkowe umorzenie nie jest skazaniem. Następuje na okres próby od roku do 3 lat, liczony od uprawomocnienia się orzeczenia. Sąd nakłada obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości także zadośćuczynienia za krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę. Rozstrzygnięcie musi uwzględniać istnienie szkody i dokonane już rozliczenia; nie oznacza ponownej zapłaty za szkodę wcześniej naprawioną. Dodatkowe obowiązki, świadczenie pieniężne lub zakaz prowadzenia pojazdów zależą od spełnienia właściwych warunków (art. 67 § 1 i § 3 Kodeksu karnego).

Pomoc osobom pokrzywdzonym przestępstwem

Reprezentujemy osoby pokrzywdzone między innymi przemocą, uszkodzeniem ciała, groźbami, uporczywym nękaniem, oszustwem, kradzieżą lub zniszczeniem mienia. Pomoc obejmuje również ocenę podstaw odpowiedzialności za zniesławienie, zniewagę i naruszenie nietykalności cielesnej.

Przygotowujemy zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, porządkujemy przebieg zdarzeń i wskazujemy dowody. Ustalamy, czy potrzebny jest wniosek o ściganie albo prywatny akt oskarżenia. Niewykonanie umowy lub brak zapłaty nie wystarczają do przyjęcia, że doszło do oszustwa. Oceniamy konkretne zachowanie drugiej strony, w tym okoliczności zawarcia umowy i rozporządzenia pieniędzmi.

Jako pełnomocnicy pokrzywdzonych składamy wnioski dowodowe, występujemy o dostęp do akt i uczestniczymy w czynnościach w ustawowym zakresie. Pomagamy przygotować się do przesłuchania oraz udokumentować skutki zdarzenia dla zdrowia, codziennego funkcjonowania i majątku. Jeżeli pokrzywdzonym jest dziecko, sprawdzamy także zasady jego reprezentacji i możliwość zastosowania szczególnego trybu przesłuchania.

Zabezpieczenie informacji i dowodów

Zachowaj wiadomości, dokumenty, potwierdzenia przelewów, fotografie, posiadane nagrania oraz dane osób mogących potwierdzić zdarzenie. Przy obrażeniach znaczenie ma dokumentacja medyczna. Materiały elektroniczne warto zachować w oryginalnej postaci, wraz z datą i źródłem pochodzenia oraz pełnym kontekstem korespondencji. Same wybrane zrzuty ekranu mogą nie wystarczyć do odtworzenia przebiegu zdarzeń.

Jeżeli dowodem może być monitoring lub inny materiał zagrożony utratą, ustalamy potrzebę szybkiego wystąpienia do organu prowadzącego postępowanie o jego zabezpieczenie. Oceniamy również legalność pozyskania materiałów i sposób ich wykorzystania. Nie trzeba samodzielnie zgromadzić wszystkich dowodów przed złożeniem zawiadomienia.

Przemoc i groźby oraz ochrona pokrzywdzonego

Jeżeli zagrożone jest życie lub zdrowie, zadzwoń pod numer 112. W sprawach dotyczących przemocy lub nękania ustalamy, czy istnieje ryzyko kolejnych zdarzeń. Pomagamy przedstawić organom informacje o groźbach, naruszeniu wcześniejszych zakazów i sytuacji osób zależnych oraz wystąpić o odpowiednie środki ochrony.

W ramach dozoru Policji możliwe są między innymi zakaz kontaktowania się i zakaz zbliżania się do określonych osób (art. 275 § 2 Kodeksu postępowania karnego). Odrębną podstawę nakazu opuszczenia wspólnie zajmowanego lokalu i jego najbliższego otoczenia albo zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego stanowi art. 275a § 1 tego kodeksu. Dotyczy on zarzutu przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej oraz uzasadnionej obawy ponownej przemocy.

Przy przemocy domowej stwarzającej zagrożenie dla życia lub zdrowia Policja może również wydać nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia wraz z zakazem zbliżania się do nich, a także zakaz zbliżania się do osoby doznającej przemocy lub kontaktowania się z nią. Jest to odrębna droga ochrony przewidziana w art. 15aa ust. 1 i art. 15aaa ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Ochrona może obejmować także zakaz wstępu i przebywania na terenie szkoły lub miejsca pracy osoby doznającej przemocy. Ten środek podlega odrębnym warunkom i nie jest stosowany, jeżeli osoba stosująca przemoc jest tam zatrudniona lub pobiera naukę (art. 15aaa ust. 2 ustawy o Policji).

Jeżeli sprawa dotyczy również dzieci, oceniamy potrzebę działań przed sądem rodzinnym i wzajemny wpływ postępowań. Wszczęcie sprawy karnej samo w sobie nie zmienia obowiązującego rozstrzygnięcia o kontaktach z dzieckiem. Ten zakres pomocy opisujemy na podstronie „Dzieci, kontakty i alimenty”.

Odmowa wszczęcia lub umorzenie postępowania

Pokrzywdzony może zaskarżyć postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania przygotowawczego. Na zażalenie w tych sprawach ma 7 dni od doręczenia postanowienia (art. 306 § 1 i § 1a w związku z art. 299 § 1 oraz art. 460 Kodeksu postępowania karnego). Analizujemy uzasadnienie, pominięte dowody i uchybienia, które mogły wpłynąć na decyzję. Uprawniony do zażalenia może przejrzeć akta na podstawie art. 306 § 1b tego kodeksu.

Jeżeli po uchyleniu decyzji przez sąd organ ponownie odmawia wszczęcia albo umarza postępowanie, kolejne postanowienie zaskarża się do prokuratora nadrzędnego. Po utrzymaniu go w mocy prawo do subsydiarnego aktu oskarżenia przysługuje pokrzywdzonemu, który co najmniej dwukrotnie wykorzystał uprawnienie do zaskarżenia, w tym zaskarżył postanowienie utrzymane w mocy przez prokuratora nadrzędnego. Jest to samodzielne skierowanie oskarżenia do sądu przez pokrzywdzonego po spełnieniu warunków ustawowych (art. 330 § 2 Kodeksu postępowania karnego).

Termin na subsydiarny akt oskarżenia wynosi miesiąc od doręczenia zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego utrzymującym zaskarżone postanowienie w mocy. Dla osoby prywatnej akt sporządza i podpisuje adwokat lub radca prawny. Sprawdzamy indywidualnie spełnienie wszystkich przesłanek, zakres oskarżenia i ryzyko kosztów (art. 55 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania karnego).

Oskarżyciel posiłkowy i prywatny akt oskarżenia

Jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może przystąpić do sprawy jako oskarżyciel posiłkowy. W podstawowym trybie oświadczenie należy złożyć do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, czyli przed przedstawieniem zarzutów oskarżenia na rozprawie (art. 54 § 1 Kodeksu postępowania karnego).

Uzyskanie tego statusu pozwala działać jako strona przed sądem, składać wnioski dowodowe, zadawać pytania i korzystać ze środków zaskarżenia w ustawowym zakresie. Jeżeli sprawa ma zakończyć się na posiedzeniu bez rozprawy, potrzebę wcześniejszego oświadczenia oceniamy od razu po otrzymaniu zawiadomienia.

Niektóre przestępstwa, takie jak zniesławienie lub zniewaga, są co do zasady ścigane z oskarżenia prywatnego. Przygotowujemy prywatny akt oskarżenia i reprezentujemy pokrzywdzonego przed sądem. Jest to inny tryb niż oskarżenie subsydiarne. Oceniamy również możliwość porozumienia oraz koszty i ryzyka postępowania.

Naprawienie szkody i zadośćuczynienie w sprawie karnej

Pokrzywdzony może dochodzić w postępowaniu karnym naprawienia szkody majątkowej oraz zadośćuczynienia za krzywdę. W razie skazania sąd może orzec taki obowiązek z urzędu, a na wniosek uprawnionej osoby orzeka go w całości albo w części po spełnieniu warunków ustawowych. Pomagamy określić żądanie i udokumentować jego wysokość, uwzględniając na przykład utratę pieniędzy, koszty leczenia, uszkodzone mienie oraz cierpienia związane z przestępstwem (art. 46 § 1 Kodeksu karnego).

Wniosek może złożyć pokrzywdzony lub prokurator do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej. Pokrzywdzony nie musi uzyskać statusu oskarżyciela posiłkowego, aby wystąpić z tym żądaniem, ale status strony daje szersze uprawnienia procesowe. Warto przygotować wniosek wcześniej, zwłaszcza gdy możliwe jest zakończenie sprawy bez rozprawy (art. 49a § 1 Kodeksu postępowania karnego).

Sprawdzamy, czy to samo roszczenie jest już przedmiotem innego postępowania albo zostało prawomocnie rozstrzygnięte, ponieważ wyłącza to ponowne orzekanie o nim w sprawie karnej. Jeżeli zasądzona rekompensata nie pokrywa całej szkody lub krzywdy, pokrzywdzony może dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym (art. 415 § 1–2 Kodeksu postępowania karnego). Sprawy przeciwko ubezpieczycielom opisujemy na podstronie „Odszkodowania i spory z ubezpieczycielami”.

Gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez zabezpieczenia majątkowego wykonanie przyszłego orzeczenia będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione, oceniamy podstawy wystąpienia o jego zastosowanie. Organ może działać także z urzędu. Zabezpieczenie może służyć wykonaniu środka kompensacyjnego, w tym obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia (art. 291 § 1 Kodeksu postępowania karnego).

Apelacja i sprzeciw od wyroku nakazowego

Po wydaniu wyroku sprawdzamy podstawy zaskarżenia, zakres rozstrzygnięcia i właściwe terminy. W zwykłym trybie pisemny wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia składa się w terminie zawitym 7 dni od ogłoszenia wyroku. Termin apelacji wynosi 14 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem (art. 422 § 1 i art. 445 § 1 Kodeksu postępowania karnego). Potrzebne są wyrok, pouczenie oraz informacje o ogłoszeniu i doręczeniu.

Wyjątek dotyczy oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i mimo wniosku o doprowadzenie nie był obecny przy ogłoszeniu wyroku: termin na wniosek o uzasadnienie biegnie wówczas od doręczenia wyroku (art. 422 § 2a Kodeksu postępowania karnego).

Od wyroku nakazowego przysługuje sprzeciw. Oskarżony lub oskarżyciel ma na jego wniesienie 7 dni od doręczenia wyroku. Skuteczny sprzeciw powoduje utratę mocy wyroku nakazowego i rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych. Sąd nie jest wówczas związany poprzednim rozstrzygnięciem, co może oznaczać także surowszą karę. Przed podjęciem decyzji oceniamy więc zarówno zarzuty wobec wyroku, jak i ryzyko dalszego postępowania (art. 506 § 1, § 3 i § 6 Kodeksu postępowania karnego).

Jeżeli termin zawity upłynął z przyczyny od Ciebie niezależnej, można wnosić o jego przywrócenie. Wniosek należy złożyć w ciągu 7 dni od ustania przeszkody i jednocześnie wykonać spóźnioną czynność. Zachowaj dokumenty potwierdzające przyczynę opóźnienia i datę jej ustania (art. 126 § 1 Kodeksu postępowania karnego).

Pomoc po prawomocnym wyroku

Po prawomocnym zakończeniu sprawy oceniamy, czy istnieją ustawowe podstawy kasacji albo wznowienia postępowania. Są to tryby nadzwyczajne, wymagające szczególnych przesłanek. Kasacja nie służy ponownemu rozpoznaniu całej sprawy jak kolejna apelacja (art. 519, art. 523 § 1 i art. 540 Kodeksu postępowania karnego).

W sprawach dotyczących wykonania kary sprawdzamy warunki dozoru elektronicznego, odroczenia wykonania kary, przerwy w jej wykonaniu lub warunkowego przedterminowego zwolnienia. Każda z tych instytucji wymaga odrębnej oceny wyroku, sytuacji skazanego i dokumentów. Złożenie wniosku w postępowaniu wykonawczym nie wstrzymuje samo przez się wykonania orzeczenia (art. 9 § 4, art. 43la, art. 150–151 i art. 153 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy oraz art. 77–78 Kodeksu karnego).

Jak przebiega współpraca w sprawie karnej

Najpierw ustalamy Twoją rolę w sprawie, organ prowadzący postępowanie i najbliższe terminy. Sprawdzamy możliwość przyjęcia sprawy, w tym brak konfliktu interesów. Uzgadniamy, czy potrzebna jest konsultacja, udział w konkretnej czynności, przygotowanie pisma czy prowadzenie określonego etapu postępowania.

Po analizie dostępnych dokumentów i akt omawiamy możliwe działania, ich podstawy oraz ryzyka. Wskazujemy brakujące materiały i czynności wymagające szybkiej decyzji. Przy prowadzeniu sprawy informujemy o istotnych rozstrzygnięciach, przygotowujemy Cię do udziału w postępowaniu i aktualizujemy stanowisko wraz z pojawianiem się nowych dowodów.

Czas trwania sprawy zależy między innymi od liczby dowodów, potrzeby opinii biegłych, dostępności świadków i postępowania odwoławczego. Po analizie akt możemy wskazać kolejne czynności i przeszkody, które mogą wydłużyć postępowanie. Nie da się wiarygodnie wyznaczyć daty zakończenia wyłącznie na podstawie rodzaju zarzutu.

Jak przygotować się do konsultacji?

Przygotuj posiadane materiały, w szczególności:

• wezwania, pouczenia, postanowienia i wyroki wraz z informacją o datach doręczenia;

• sygnaturę sprawy oraz nazwę jednostki Policji, prokuratury lub sądu;

• protokoły zatrzymania, przeszukania lub zatrzymania rzeczy, jeżeli je posiadasz;

• krótki opis zdarzeń w kolejności czasowej, z zaznaczeniem tego, co wiesz z własnej obserwacji, a co z relacji innych osób;

• dokumenty, korespondencję, fotografie, nagrania i dane świadków;

• dokumentację medyczną, dowody wysokości szkody oraz informacje o powiązanych postępowaniach.

W sprawie dotyczącej zdarzenia drogowego przydatne mogą być także wyniki badań trzeźwości, dokumenty dotyczące zatrzymania prawa jazdy i pojazdu oraz dane jego właściciela w dacie zdarzenia. Przy ocenie tymczasowego aresztowania znaczenie mogą mieć dokumenty dotyczące zdrowia i obowiązków rodzinnych. Po prawomocnym wyroku przygotuj także wezwanie do odbycia kary, informacje o jej dotychczasowym wykonaniu i wcześniejsze rozstrzygnięcia wykonawcze.

Nie musisz samodzielnie określać kwalifikacji prawnej zdarzenia ani czekać na komplet dokumentów, jeżeli czynność jest pilna. Sposób przekazania materiałów uzgodnimy przy pierwszym kontakcie.

Koszty pomocy prawnej

Pierwszy kontakt służy ustaleniu rodzaju sprawy, jej pilności i możliwości współpracy. Nie obejmuje analizy prawnej, oceny dokumentów ani rekomendacji dotyczących sposobu działania. Konsultacja prawna, analiza akt i czynności procesowe są odpłatne. Zakres pracy oraz zasady wynagrodzenia uzgadniamy przed rozpoczęciem pomocy.

Koszt zależy między innymi od etapu postępowania, objętości akt, liczby zarzutów, planowanych czynności i rozpraw. Ustalamy, czy wynagrodzenie dotyczy określonej czynności, etapu postępowania, czy rozliczenia według czasu pracy. Wyjaśniamy, czy obejmuje również środki zaskarżenia.

Wynagrodzenie kancelarii odróżniamy od kosztów postępowania. Informujemy o możliwych do przewidzenia opłatach i wydatkach oraz zasadach ich ponoszenia w danym trybie. Przyznany zwrot kosztów obrony lub reprezentacji może nie pokryć całego wynagrodzenia uzgodnionego z kancelarią.

Najczęstsze pytania o pomoc w sprawie karnej

Czy świadek może odmówić odpowiedzi na pytanie?

Tak, jeżeli odpowiedź mogłaby narazić jego lub osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Jest to prawo odmowy odpowiedzi na konkretne pytanie. Odrębnie osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań w całości. Z uprawnieniami tymi nie należy utożsamiać prawa do niestawienia się na wezwanie (art. 182 § 1 i art. 183 § 1 Kodeksu postępowania karnego). Przesłuchanie w charakterze świadka nie wyklucza późniejszego przedstawienia zarzutów.

Czy świadek może przyjść na przesłuchanie z adwokatem?

Tak, jeżeli wymagają tego jego interesy w toczącym się postępowaniu. Sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może odmówić dopuszczenia pełnomocnika, jeżeli uzna, że ochrona tych interesów tego nie wymaga. Od 21 lipca 2026 r. kodeks wprost przewiduje zaskarżenie odmowy prokuratora do sądu. Do czasu jej uprawomocnienia czynności, w których udział zgłosił pełnomocnik, mogą odbywać się bez niego tylko w wypadkach niecierpiących zwłoki (art. 87 § 2–5 Kodeksu postępowania karnego).

Czy ugoda albo zwrot pieniędzy kończą sprawę karną?

Nie w każdej sprawie. Skutek zależy od trybu ścigania i właściwych przepisów. Naprawienie szkody lub wynik mediacji mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie, lecz w sprawie ściganej z urzędu porozumienie nie zobowiązuje organu do umorzenia postępowania. Udział w mediacji jest dobrowolny, zgodę można cofnąć do jej zakończenia, a postępowanie mediacyjne jest poufne (art. 23a § 4 i § 7 Kodeksu postępowania karnego). Mediatora nie wolno przesłuchiwać o faktach poznanych podczas mediacji, z ustawowym wyjątkiem dotyczącym informacji o przestępstwach wskazanych w art. 240 § 1 Kodeksu karnego (art. 178a Kodeksu postępowania karnego).

Czy można uzyskać obrońcę lub pełnomocnika z urzędu?

Tak, po spełnieniu właściwych warunków. Jedną z podstaw jest należyte wykazanie, że nie można ponieść kosztów pomocy bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Kodeks przewiduje również przypadki obrony obowiązkowej; jeżeli podejrzany lub oskarżony nie ma wtedy obrońcy z wyboru, wyznacza się obrońcę z urzędu. Podstawowe zasady określają art. 78 § 1, art. 79–80, art. 81 § 1 oraz art. 88 § 1 Kodeksu postępowania karnego.

Jak długo może trwać tymczasowe aresztowanie?

Początkowo w postępowaniu przygotowawczym sąd oznacza okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Areszt może zostać przedłużony: zasadnicze limity wynoszą łącznie 12 miesięcy w postępowaniu przygotowawczym i 2 lata do pierwszego wyroku sądu pierwszej instancji. Ustawa przewiduje wyjątkowe przedłużenia ponad te okresy. Nie jest to więc bezwzględny limit całego pozbawienia wolności (art. 263 § 1–4 Kodeksu postępowania karnego). Każde dalsze stosowanie aresztu wymaga aktualnych podstaw.

Kiedy skazanie przestaje figurować w rejestrze karnym?

Wpis usuwa się z chwilą zatarcia skazania, które uważa się wtedy za niebyłe. Termin zależy między innymi od rodzaju kary, jej wykonania, orzeczonych środków i innych skazań; istnieją też ustawowe wyłączenia zatarcia. Sprawdzamy wyrok oraz przebieg wykonania kary, zamiast liczyć jeden termin od daty rozprawy (art. 106–108 Kodeksu karnego).

Czy warunkowe umorzenie jest wpisywane do rejestru karnego?

Tak. Mimo że warunkowe umorzenie nie jest skazaniem, informacja o nim trafia do Krajowego Rejestru Karnego. Jeżeli postępowania nie podjęto, dane te usuwa się po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Jest to usunięcie danych o warunkowym umorzeniu, a nie zatarcie skazania (art. 1 ust. 2 pkt 2 i art. 14 ust. 1a ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym w związku z art. 68 § 4 Kodeksu karnego).

Czy można zgłosić przestępstwo po wielu latach?

Tak, ale możliwość prowadzenia sprawy wymaga sprawdzenia przedawnienia karalności. Znaczenie mają rodzaj czynu, czas jego popełnienia lub wystąpienia skutku, wiek pokrzywdzonego w przypadkach przewidzianych ustawą oraz wcześniejsze wszczęcie postępowania. Dla przestępstw prywatnoskargowych istotny jest także moment poznania osoby sprawcy. Niektóre przestępstwa nie ulegają przedawnieniu (art. 101–105 Kodeksu karnego). Przygotuj daty zdarzeń i wcześniejsze pisma organów.

Czy mogę uzyskać pomoc, jeśli mieszkam za granicą?

Tak, jeżeli pomoc dotyczy sprawy prowadzonej w Polsce. Konsultację można przeprowadzić zdalnie. Odrębnie ustalamy obowiązek osobistego stawiennictwa, sposób doręczania pism i ewentualną możliwość udziału w czynności na odległość. Współpraca z adwokatem nie zwalnia z obowiązków wynikających z wezwania. Organizację takiej współpracy opisujemy szerzej na podstronie „Pomoc prawna w Polsce dla osób mieszkających za granicą”.

Podstawy prawne i aktualność informacji

Stan prawny i data weryfikacji: 13 września 2026 r. Informacje dotyczą ogólnych zasad; zastosowanie przepisów zależy od okoliczności i etapu konkretnej sprawy.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 490, ze zm.).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 383, ze zm.).
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 636, ze zm.).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 911, ze zm.).
Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 276, ze zm.).